Yazı Detayı
10 Aralık 2019 - Salı 12:18 Bu yazı 728 kez okundu
 
İnsanlık tarihinde ilklerin yeri: Çayönü…
Adalet Yıldırım
adaletyildirim@gmail.com
 
 

Tarihi Milattan Önce’ye (M.Ö) dayanan Diyarbakır’ı anlamak için, Çayönü’nü bilmek gerek. Çayönü; Dicle Nehri kenarında Ergani Ovası’nda bulunuyor. Çayönü; 1963 yılında keşfedildi ve ilk kazılar, Prof. Dr. Robert J.Braidwood ve Dr. Halet Çambel tarafında yapıldı. 

 

Bu keşifle birlikte Diyarbakır’ın yerleşiminin de, M.Ö’den 10.200’lü yıllara dayandığı ortaya çıktı. Çayönü; arkeolojinin ilk veri tabanında tarıma ilk başlanılan yer olarak gösterilmiş olması açısından büyük önemdedir. Ayrıca göçebelikten yerleşik yaşantıya, avcılık ve toplayıcılıktan üreticiliğe geçilen neolitik devrin izlerini taşmaktadır Çayönü…

 

Bu bölgede, toplayıcı ve avcı olan insanlar; yerleşik yaşamla birlikte hayvanları evcilleştirmeye ve tarım yapmaya başladığını görüyoruz. Yani insanlar yerleşik yaşamla birlikte üretime başlıyor. Dolayısıyla Çayönü için, günümüz uygarlığının ilk yapı taşını oluşturduğunu söylemek abartı olmaz sanırım.

 

Çayönü Höyüğü’ndeki kazı çalışmalarında çok sayıda küçük aletinde gün yüzüne çıkarıldığını da görüyoruz. Bulunan küçük aletlerin arasında av hayvanlarının kemiklerinden elde edilen saplar, oraklar, iğneler, çengeller, boncuklar, düğme ve basit yapılı kaplar bulunmaktadır.

 

Çayönü’nün tarihi çok eskilere dayanıyor, durum böyle olunca da, çok farklı mimari kalıntılara da rastlamak mümkündür. Çayönü’nde farklı tasarımda bulunan mimarı kalıntıların bazıları taş döşemeli, bazıları yuvarlak planlı, bazı yapılar da ızgara planlıdır.  Ayrıca Çayönü’nde kerpiç binaların ilk örneklerini de görüyoruz. Bu binalar taş temelidir.

 

Çayönü’deki kazılarda, Ergani bölgesinin dünyanın en eski maden ocaklarına sahip olduğu da kanıtlandı. Çünkü Çayönü’ndeki kazılarda insanların bakırdan çeşitli aletler yaptığı anlaşılıyor.

 

Çayönü Höyüğü’nde arkeolojik çalışmalar halen devam ediyor. Ve hiç kuşkusuz ki, buradan çıkacak her bulgu insanlık tarihi açısından büyük önem arz edecektir.

 

Bu arada yeri gelmişken söylemekte yarar var. Diyarbakır Çayönü gibi çok önemli bir bölgeyi neden yeterince tanıtamıyor ve neden bölgede yeterince arkeolojik çalışma yapılmıyor? İnsanlık tarihi açısından bu kadar önemli bir bölge, neden bir Göbekli Tepe gibi değerlendirilmesin? 

 
Etiketler: İnsanlık, tarihinde, ilklerin, yeri:, Çayönü…,
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2019
Diyarbakır’ın hanları…
403 Okunma.
27 Kasım 2019
Diyarbakır’ın incisi On Gözlü Köprü…
72 Okunma.
13 Kasım 2019
Zerzevan Kalesi...
488 Okunma.
05 Kasım 2019
Turizmin çeşitleri…
204 Okunma.
29 Ekim 2019
ADAB-I MUAŞERET (Görgü ve Nezaket Kuralları)
1343 Okunma.
23 Ekim 2019
Başarı sırası niteliği arttırır mı?
199 Okunma.
08 Ekim 2019
Öğretmenlik fedakarlık ister
89 Okunma.
01 Ekim 2019
Depreme ne kadar hazırlıklıyız?
190 Okunma.
24 Eylül 2019
Üniversite kontenjanları neden dolmuyor?
250 Okunma.
07 Ağustos 2019
Montreal ve Doğa Harikası Niagara Şelalesi…
381 Okunma.
24 Temmuz 2019
Tarihiyle güzel bir kent: Quebec…
457 Okunma.
16 Temmuz 2019
Kanada’nın başkenti Ottawa…
1215 Okunma.
11 Haziran 2019
Toronto'da kütüphaneyi sevmek için neden çok…
694 Okunma.
28 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (9)
639 Okunma.
21 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (8)
582 Okunma.
14 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (7)
927 Okunma.
07 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (6) Toronto Adaları...
1358 Okunma.
01 Mayıs 2019
Kanada’dan herkese merhaba (5) özgürlükler ülkesi…
821 Okunma.
23 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (4)
1323 Okunma.
16 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (3)
862 Okunma.
09 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba (2)
881 Okunma.
03 Nisan 2019
Kanada’dan herkese merhaba…
529 Okunma.
08 Ağustos 2018
Başarı sırası ve tercihler
3521 Okunma.
20 Haziran 2018
Seçim günlüğü (2)
2218 Okunma.
13 Haziran 2018
Seçim Günlüğü
1857 Okunma.
07 Mayıs 2018
Akıllı mobilya üretimine önem vermeliyiz…
2303 Okunma.
30 Nisan 2018
Çocuklar tekrar sokakta oynasın...
1331 Okunma.
17 Nisan 2018
Oda seçimleri ve önemi…
1183 Okunma.
09 Nisan 2018
Balkondan bostana ne dersiniz?
743 Okunma.
02 Nisan 2018
Aynalar ve iç mimarı...
1607 Okunma.
26 Mart 2018
Parklarımız yetersiz...
1536 Okunma.
20 Mart 2018
Diyarbakır inşaat fuarı
1691 Okunma.
12 Mart 2018
Kitap Arası...
2231 Okunma.
06 Mart 2018
Pop art...
1182 Okunma.
27 Şubat 2018
Sevimli dostlarımızı lütfen düşünelim…
2115 Okunma.
20 Şubat 2018
Hepimizin gülmeye ihtiyacı var…
1366 Okunma.
12 Şubat 2018
Retro tasarımlar
1242 Okunma.
06 Şubat 2018
İç mimari'de vintage akımı…
1352 Okunma.
30 Ocak 2018
Ara tatil biterken…
1276 Okunma.
22 Ocak 2018
Şiddettin mazereti olmaz...
1853 Okunma.
16 Ocak 2018
Mimari yapılarda pastel renkler…
1731 Okunma.
08 Ocak 2018
Hababam Sınıfı bir bir eksiliyor...
946 Okunma.
02 Ocak 2018
Bir tarafta asgari ücret, bir tarafta milyonlarca lira…
1196 Okunma.
25 Aralık 2017
İç Mimari de Neon Renklerin Etkisi...
836 Okunma.
18 Aralık 2017
Fuarlar Neden Önemli...
925 Okunma.
05 Aralık 2017
Eğitim ücretsiz ve devlet işi olmalı…
1393 Okunma.
27 Kasım 2017
Kimsenin değişiklik kaldıracak takati kalmadı...
867 Okunma.
20 Kasım 2017
Ders sürelerinde kısalmaya gidiliyor
1189 Okunma.
14 Kasım 2017
Derslerinize odaklanın boş verin değişiklikleri…
1367 Okunma.
23 Ekim 2017
21 Ekim Gazeteciler Basın Bayramı...
2155 Okunma.
17 Temmuz 2017
Üniversite Tercihleri
4517 Okunma.
10 Temmuz 2017
Yaz için balkon önerisi
1737 Okunma.
04 Temmuz 2017
Üniversite tercihleri ve meslek seçimi…
1156 Okunma.
19 Haziran 2017
Ve LYS sona erdi...
1098 Okunma.
12 Haziran 2017
LYS devam ederken…
1230 Okunma.
06 Haziran 2017
2017 TEOG birincileri…
1536 Okunma.
30 Mayıs 2017
Site yaşamı…
1527 Okunma.
23 Mayıs 2017
ÖSYM VE 9:45 KURALI…
1314 Okunma.
16 Mayıs 2017
Anneler Günü...
1330 Okunma.
09 Mayıs 2017
Taşımalı eğitim ve okul servisleri
1536 Okunma.
01 Mayıs 2017
KHK Evlilik programlarını yayında kaldırdı mı?
1382 Okunma.
25 Nisan 2017
YÖK günü birlik değişiklilere son vermeli…
1426 Okunma.
19 Nisan 2017
Mimari yapıda balkon...
859 Okunma.
10 Nisan 2017
Şanlıurfa Üniversite Fuarında Marka Oldu...
1404 Okunma.
04 Nisan 2017
İçmimaride kapı…
798 Okunma.
28 Mart 2017
Kurallar üzerinde bu kadar oynamak doğru mu?
1245 Okunma.
22 Mart 2017
Kalın ve yüksek okul duvarları ile jiletli telleri…
1207 Okunma.
Haber Yazılımı